بازار تاریخی بیجار در استان کردستان همچنان یکی از کانون‌های فعال اقتصادی و فرهنگی این شهرستان است؛ راسته‌ای قدیمی که حجره‌های فرش‌فروشی آن، فرش‌های دستبافت گروس را در معرض دید مردم و گردشگران قرار می‌دهند. نماینده مردم بیجار در مجلس شورای اسلامی و مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان از ادامه پیگیری‌ها برای مرمت و ساماندهی این مجموعه تاریخی خبر داده‌اند.
در میان بناهای این بازار، تیمچه حاج شهباز پس از مرمت، به فضایی برای معرفی فرش و صنایع‌دستی بیجار تبدیل شده و یکی از نقاط توقف گردشگران در بافت قدیمی شهر به شمار می‌رود. حضور گردشگران در این مجموعه نشان می‌دهد بناهای تاریخی در صورت احیای درست، دوباره می‌توانند به فضاهای زنده شهری بدل شوند.
فرش گروس، عنصر اصلی هویت بازار
فرش دستبافت بیجار، معروف به گروس، سال‌هاست نام این منطقه را به نقاط مختلف کشور و حتی خارج از مرزها برده است. حجره‌های فرش‌فروشی بازار بخشی از چرخه تولید و تجارت این هنر بوده‌اند، هرچند فعالان این حوزه در سال‌های اخیر با مشکلاتی از جمله کاهش رونق بازار، افزایش هزینه تولید و مسائل بیمه‌ای بافندگان مواجه بوده‌اند.
به گفته کارشناسان، احیای بازار تنها به معنای بازسازی دیوار، سقف یا کف حجره‌ها نیست، بلکه می‌تواند زنجیره‌ای فرهنگی و اقتصادی را زنده کند؛ زنجیره‌ای که از دار قالی در خانه‌های مردم آغاز می‌شود، به حجره‌های بازار می‌رسد و در مسیر گردشگری شهرستان ادامه می‌یابد.
تأکید نماینده مجلس بر ساماندهی بازار
علیرضا زندیان، نماینده مردم بیجار در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در وزارت میراث فرهنگی گفت که موضوع مرمت و ساماندهی بازار تاریخی بیجار در دیدارها و نشست‌های مربوط مورد توجه قرار گرفته است.
بازار قدیمی بیجار بخشی از هویت تاریخی و اقتصادی شهرستان است و باید به گونه‌ای احیا شود که در کنار حفظ ارزش تاریخی آن، زمینه استفاده مردم و گردشگران نیز فراهم شود.
وی افزود فرش گروس یکی از ظرفیت‌های مهم شهرستان است و بازار تاریخی می‌تواند محل مناسبی برای معرفی این هنر و سایر صنایع‌دستی بیجار باشد. زندیان همچنین گفت تیمچه حاج شهباز می‌تواند به عنوان یکی از فضاهای مهم برای معرفی فرش بیجار مورد استفاده قرار گیرد و لازم است این ظرفیت در برنامه توسعه گردشگری شهرستان دیده شود.
لزوم تشکیل هیئت امنا برای ادامه مرمت
پویا طالب‌نیا، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان، با اشاره به روند پروژه‌های میراث فرهنگی در بیجار گفت بازار تاریخی برای ادامه مسیر مرمت و احیا نیازمند ساماندهی مسائل موجود و تشکیل هیئت امناست. به گفته او، در کنار بازار تاریخی، پروژه‌های دیگری نیز در شهرستان در حال پیگیری است که می‌توانند در کنار یکدیگر یک زنجیره گردشگری را شکل دهند.
طالب‌نیا تأکید کرد هدف از مرمت بناهای تاریخی فقط حفظ کالبد بنا نیست، بلکه باید زمینه بهره‌برداری مناسب از آنها و معرفی ظرفیت‌های شهرستان به گردشگران فراهم شود.
بازارهای تاریخی در بسیاری از شهرهای ایران زمانی قلب اقتصادی شهر بوده‌اند، اما امروز بخش قابل توجهی از آنها با چالش‌هایی همچون فرسودگی، تغییر کاربری، مسائل مالکیتی و کاهش فعالیت‌های سنتی روبه‌رو هستند. بازار بیجار نیز از این وضعیت مستثنی نیست و مرمت سقف، ساماندهی حجره‌ها، تعیین تکلیف فضاهای مختلف و توجه به نیازهای کسبه، مجموعه اقداماتی است که برای احیای این مجموعه باید همزمان دنبال شود.
