بر اساس گزارش رسانه‌های آمریکایی در اواخر فوریه و اوایل مارس ۲۰۲۶، مأموران «اداره گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده آمریکا» (CBP) در شهر فیلادلفیا، موفق به شناسایی و توقیف یک محموله غیرقانونی از آثار باستانی متعلق به عصر مفرغ شدند. این مجموعه تاریخی شامل ۳۶ قبضه شمشیر کوتاه و ۵۰ عدد سرپیکان مفرغی است.
گاه‌شماری و جغرافیا: ردپای عصر مفرغ در کوهستان‌های تالش
طبق بررسی‌های کارشناسی باستان‌شناسان، قدمت این تسلیحات تاریخی بین ۱۶۰۰ تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح (حدود ۳۰۰۰ تا ۳۶۰۰ سال پیش) تخمین زده شده است. شواهد باستان‌شناختی نشان می‌دهد که خاستگاه احتمالی این مجموعه، منطقه کوهستانی تالش در شمال‌غرب ایران و در مجاورت کرانه‌های جنوب‌غربی دریای خزر است؛ خاستگاهی که احتمالاً به محوطه‌ها و گورستان‌های باستانی تدفین در این پهنه تاریخی تعلق دارد.
مسیر ترانزیت و شیوه کشف
بررسی اسناد حمل نشان می‌دهد این محموله در تاریخ ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵ در قالب یک پرواز تجاری از مبدأ امارات متحده عربی وارد فرودگاه بین‌المللی فیلادلفیا شده بود و مقصد نهایی آن، شهر جکسون‌ویل در ایالت فلوریدا ثبت شده بود.
فرستندگان، این محموله را فریبکارانه تحت عنوان «اشیای تزئینی فلزی» اظهار کرده بودند؛ اما در جریان اسکن و پایش مأموران با دستگاه اشعه ایکس (X-Ray)، تصاویر مشکوکی شبیه به شمشیرهای تاریخی مشاهده شد. در پی بازرسی فیزیکی و با توجه به فقدان هرگونه مجوز قانونی ورود آثار فرهنگی و احتمال خروج آن‌ها از طریق حفاری‌های غیرمجاز، محموله بی‌درنگ متوقف شد.
توقیف رسمی و تعیین‌تکلیف حقوقی آثار
اصالت تاریخی و قدمت تقریبی این جنگ‌افزارها پس از ارزیابی‌های فنی از سوی کارشناسان باستان‌شناسی تأیید شد و متعاقب آن، در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ (برابر با ۲۹ بهمن ۱۴۰۴)، حکم توقیف رسمی این ۸۶ قطعه صادر گردید.
مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که آثار تا زمان اتخاذ تصمیم نهایی درباره سرنوشت آن‌ها در انبار و اختیارات اداره گمرک نگهداری خواهد شد. تا لحظه انتشار این گزارش، هنوز تصمیمی مبنی بر بازگرداندن رسمی آثار به کشور مبدأ (ایران) اتخاذ نشده و پرونده وارد فاز اتهام کیفری مستقیم نیز نشده است.
اهمیت تاریخی و آسیب غیرقابل‌جبران به باستان‌شناسی ایران
این مجموعه کم‌نظیر نمایانگر مهارت‌های فلزکاری، فنون طراحی جنگ‌افزار و بازتاب‌دهنده آیین‌های تدفین در جوامع باستانی تالش در هزاره دوم پیش از میلاد است. کارشناسان میراث فرهنگی هشدار می‌دهند خروج این آثار از بافت اصلی‌شان از طریق کاوش‌های غیرمجاز و غارت قبور کهن، سبب نابودی داده‌های لایه‌نگاری و پیوند اشیا با محیط پیرامونی شده است؛ اطلاعاتی که جبران آن در تاریخ‌پژوهی باستان ممکن نیست.
اصالت و خاستگاه جغرافیایی این مجموعه از سوی باستان‌شناسان معتبر به منطقه تالش ایران منتسب شده است؛ با این حال، جزئیات محوطه دقیق کشف و شبکه واسطه‌ای که منجر به خروج غیرقانونی آن‌ها از مرزهای ایران تا خلیج فارس و آمریکا شده، همچنان نیازمند بررسی‌ها و پژوهش‌های مستقل و تکمیلی است.
